Bác Hồ với Quảng Ninh - Quảng Ninh với Bác Hồ
Cập nhật lúc 14:41, Thứ Ba, 14/04/2009 (GMT+7)

Tỉnh Quảng Ninh đã thu hút sự quan tâm của nhiều người, nhiều nhà lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và nguyên thủ quốc gia nhiều nước trên thế giới đã đến với Quảng Ninh- Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh là người đặt tên cho tỉnh Quảng Ninh khi sáp nhập tỉnh Hải Ninh và khu Hồng Quảng. Vùng đất rộng lớn và yên bình đó đã nhiều lần được đón Bác Hồ về thăm, với những lời chỉ bảo ân cần, sâu sắc.

Hồ Chủ Tịch phát biểu trong buổi mít tinh do nhân dân Quảng Ninh tổ chức
chào mừng Người về thăm ( 2/2/1965 )


Bác Hồ về thăm Quảng Ninh lần cuối vào ngày 2/2/1965. Đó là những ngày Tết Nguyên Đán năm Ất Tỵ. Hình ảnh Bác vẫn quen thuộc đối với mọi người: Tóc bạc trắng, da thắm hồng, đôi mắt rực sáng, nụ cười hiền hậu. Bác về vui tết chiến thắng với đồng bào , chiến sĩ Quảng Ninh. Thắng trên mặt trận đào than, thắng trong đánh giặc. Bác đã đến thăm nhiều cơ sở sản xuất ở vùng mỏ, gặp gỡ thân mật và chúc Tết đồng bào, chiến sĩ Quảng Ninh.

Sáng mồng một Tết, đông đảo cán bộ, công nhân, bộ đội và nhân dân họp mít tinh ở thị xã Hồng Gai để chào mừng và chúc Bác Hồ khoẻ mạnh, sống lâu. Bác Hồ khen ngợi những thành tích to lớn trong sản xuất và chiến đấu của Quảng Ninh năm 1964. Bác nói: “ Năm ngoái, tỉnh nhà đã giành được hai thắng lợi vẻ vang.

Thắng lợi thứ nhất là ngày 5 tháng 8, quân và dân ta đã cho bọn Đế quốc hiếu chiến Mỹ một bài học đích đáng, đã bắn rơi 8 máy bay Mỹ và bắn bị thương một số. Trong thắng lợi đó quân và dân vùng mỏ đã góp phần xứng đáng, đã bắn rơi 3 máy bay và bắt sống một tên phi công Mỹ.

Thắng lợi thứ hai là Công ty than Hòn Gai đã hoàn thành vượt mức kê hoạch 20 vạn tấn than…

Vui lòng về thành tích sản xuất của vùng mỏ, Bác tặng ngành Than Quảng Ninh “ Cờ thưởng luân lưu thi đua khá nhất ” và căn dặn thợ mỏ cùng toàn thể nhân dân Quảng Ninh tiếp tục phát huy thắng lợi trong sản xuất, công tác và sẵn sàng chiến đấu. Bác thân mật nói: “Năm nay Bác tặng cờ thưởng luân lưu cho cả ngành Than, đơn vị nào muốn được lá cờ thì phải thi đua gương mẫu trong mọi việc. Những cán bộ và công nhân nào xuất sắc nhất Bác sẽ tặng giải thưởng riêng”.
Hồ Chủ Tịch thăm bộ đội Hải quân bảo vệ bờ biển thuộc địa phận Quảng Ninh( 1965)


Trên đường về thủ đô, Bác Hồ đã dừng chân ở đồi thông Yên Lập. Mùa xuân 1958, hơn tám nghìn rưỡi đoàn viên thanh niên các huyện miền Tây Quảng Ninh đã phủ kín thông non trên 30 ha đất trống, đồi trọc khu vực Biểu Nghi, Yên Lập này. Bác ngồi dưới rừng thông đang lớn say sưa ngắm những cành thông xoè lá xanh rờn. Nơi ấy, nhân dân dựng đài kỷ niệm ghi nhớ ngày Bác ghé thăm phong cảnh và gặp gỡ những người nông dân xã Minh Thành, huyện Yên Hưng.

Bác Hồ đã 7 lần về thăm Quảng Ninh. lần cuối Bác Hồ về cùng đồng bào, chiến sĩ đón mùa xuân mới 1965 là lần thứ 7.

 Lần thứ nhất Bác Hồ về thăm Quảng Ninh :

Lần đầu Bác Hồ đặt chân đến đất Quảng Ninh và Vịnh Hạ Long là để lo việc dân, việc nước. Đó là ngày 24/3/1946, khi chiếc thuỷ phi cơ Ca-ta-li-na của Pháp đón Bác từ Gia Lâm bay dến vịnh Hạ Long, hạ cánh lúc 10 giờ sáng.

Đại tướng Võ nguyên Giáp kể: Chiếc Ca- Ta -Li - Na đáp nhẹ nhàng xuống mặt biển. Viên Đô đốc Cao uỷ cùng với Lơ – Cơ- Léc đã đứng đợi trên tuần dương hạm mở máy ra khơi. Một tiệc rượu được tổ chức trên tàu. Viên đô đốc nâng cốc nói:

Cuộc hội kiến này là một cuộc hội kiến đầu tiên để thắt chặt tình thân thiện giữa nước Pháp và nước Việt Nam dân chủ cộng hoà. Tôi xin chúc mừng sức khoẻ của Chủ tịch nước Việt Nam cường thịnh.

Đác – Giang- Li- Ơ nhấn mạnh đây là cuộc hôi kiến đầu tiên. Y cố tự ý cho mình là người thay mặt nước Pháp tại Đông Dương, chứ không phải là Lơ-Cơ- Léc, người đã gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Hà Nội.

Đáp lời viên đô đốc, Bác thẳng thắn :

 Sở dĩ có cuộc hội kiến này cũng là vì có ngày 6/3/1946. Về phần Chính phủ Việt nam, chúng tôi đã thi hành đúng bản hiệp định sơ bộ rồi. Còn về phần nước Pháp, chúng tôi mong ngài cũng nên thành thực để đi đến thể hiện tình thân thiện giữa nước Việt nam và nước Pháp.
Đác – Giang –Li –Ơ mời Chủ tịch Hồ Chí Minh duyệt hạm đội. Chiếc chiến hạm chạy lần luợt tới trước những con tàu có nhiều khẩu phao lớn ghếch nòng đứng sắp thành hàng dài trên mặt biển. Sau đó, nó bắt đầu thả neo. Chủ tịch Hồ Chí Minh buông quai mũ, đứng cùng Đác – Giang –Li –Ơ trên boong duyệt hạm đội Pháp. Thuỷ thủ Pháp hô vang chào mừng vị chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hoà.

Trên máy bay trở về Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh nói với Xa Lăng:

Nếu đô đốc muốn đem tàu bè ra để lung lạc tôi thì ông ta đã lầm to. Những tàu đó không thể nào đi ngược các dòng sông của chúng tôi”.

 Lần thứ hai Bác Hồ về thăm Quảng Ninh :

 Cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp dưới sự lãnh đạo của Bác Hồ và của Đảng giành thắng lợi, tháng 10/1957, Bác Hồ lại về thăm Quảng Ninh, thăm vịnh Hạ Long.

Ngày 4/10/1957, nhân dân thị xã Hồng Gai họp mít tinh mừng đón Bác, nghe Bác nói chuyện. Bác khen các tầng lớp nhân dân vùng mỏ đoàn kết chặt chẽ, rất cố gắng khắc phục khó khăn khôi phục đời sống, khôi phục và phát triển kinh tế. Bác răn dạy cán bộ , đảng viên những điều chí lý: Cán bộ Đảng, cán bộ chính quyền không phải làm quan cách mạng ăn trên ngồi chốc. Cán bộ đảng cũng như cán bộ chính quyền , ngay cả Bác là cán bộ cao nhất đều là đầy tớ của nhân dân phải hết lòng hết sức phục vụ nhân dân, phải cần kiệm liêm chính. Muốn thế phải gần gũi nhân dân , khuyến khích nhân dân, lãnh đạo nhân dân”.

Hồ Chủ Tịch thăm một gia đình người dân tộc của tỉnh Quảng Ninh


Về Quảng Ninh lần ấy, Bác đã đi thăm nhiều cảnh đẹp của Vịnh Hạ Long. Chiếc ca nô đưa Bác từ Bãi cháy qua hang Đầu gỗ, Bồ Nâu rồi đến Cửa Giữa. Ca nô dừng lại ở vũng Nam Hoa, bên doi cát trắng mịn hình trăng lưỡi liềm. Bác bước xuống doi cát, dừng lại giây lát, ngắm đảo. Sau đó, Bác cùng một số đồng chí trong đoàn tắm biển và tắm nắng ở doi cát.

Ngày thứ hai, bác vào thăm hang Đầu Gỗ. Từ chân đảo đến cửa hang phải leo lên 90 bậc. Bác nhanh nhẹn đi qua 90 bậc đó. Đến cửa hang, Bác  bảo những người cùng đi:

Các chú phải là người vãn cảnh như Bác, thế mới vui! Cảnh đẹp một người không thể truyền đạt lại cho nhiều người. Tất cả các chú phải cùng Bác thưởng thức.

Ngày thứ ba, ca – nô đưa Bác đến đảo Ẵm Em, rồi đến Hòn Đũa, Vũng Đục. Đến đảo Rều, Bác xuống tắm ở bãi cát dưới chân đảo này. Bác nghỉ trên một tấm ván đặt ngang qua con suối cạn, dưới dàn cây gia mắt mèo.

Bác vẫn tiếp tục đến thăm lạch Ông Cụ. Ở đấy, có một hòn núi đá giống ông cụ ngồi trầm ngâm trên mặt nước. Bác ngồi bên hòn núi đá ngắm trời nước.

Ca – nô còn đưa Bác đi theo lạch Gà Chọi, qua núi Hang Gà, ghé vào bãi Ghềnh Rú. Ở đây có hang Trống. Hang có hai cửa đối diện nhau qua một vách đá dẹt và không cao. Từ cửa hang bên này nhìn qua hang, thấy cửa hang bên kia. Âm thanh của biển dội vào trong hang nghe thùng thùng như tiếng trống. Ca –nô dừng lại trước cửa hang Trống một lúc đẻ Bác ngắm cảnh. Rồi tiếp tục đi sâu vào trung tâm vịnh. Gần đến vũng Tàu Đắm, một lạch hẹp nằm giữa hai triền núi đá, Bác bảo neo thuyền ở đấy để đi câu cá.

Từ chỗ Bác ngồi câu cá nhìn ra là vũng biển khá rộng. Phía Bắc vùng vũng này là Hòn Rồng, phía Tây là quần đảo Long Châu. Chính trên vùng biển này, vào ngày 24/3/1946, Bác đã hội đàm với Cao uỷ Pháp Đác – Giăng – Li- Ơ để xúc tiến việc ký một hiệp định chính thức giữa ta và Pháp mà trong Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 hai bên đã thoả thuận.

 Lần thứ ba Bác Hồ về thăm Quảng Ninh :

Ngày 30/4/1959, Bác Hồ về thăm mỏ Đèo Nai và là lần thứ ba Bác đến với đồng bào, chiến sĩ Quảng ninh. Bác thân mật nói chuyện với cán bộ, công nhân : ”Than ở vùng mỏ vào loại tốt của thế giới. Biển ở vùng mỏ vào loại kỳ quan của loài người. Các chú phải làm than cho tốt!”. Bác cũng ân cần nhăc nhở : Chất lượng than khai thác còn kém, than cục chưa đảm bảo đúng tỷ lệ quy định; công tác bảo hộ lao động yếu.

Bác nói: “ Cán bộ có cố gắng, nhưng chưa đầy đủ và còn một số cán bộ quan liêu, mênh lệnh, cần phải gần gũi giúp đỡ công nhân sản xuất. Công nhân và cán bộ đoàn kết thành một khối thì việc gì cũng làm được”.

 Lần thứ tư Bác Hồ về thăm Quảng Ninh :

 Vào ngày 20/2/1960. Lần này, Bác về thăm đồng bào các dân tộc tỉnh Hải Ninh ( Cũ ). Bác nói chuyện với đồng bào về hai nhiệm vụ chiến lược của toàn Đảng, toàn dân ta trong giai đoạn ấy là xây dựng Chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh thống nhất nước nhà. Bác nhấn mạnh : Xây dựng chủ nghĩa xã hội thành công thì đấu tranh thống nhất nước nhà nhất định thắng lợi.

Bác đã đến thăm và nghỉ lại qua đêm ở bãi biển Trà Cổ, Bác đi qua cầu Hữu Nghị Bắc Luân để có một thoáng ngắm phố Đông Hưng, một thị trấn của nước bạn Trung Hoa nằm bên bờ sông biên giới.

Lần thứ năm  Bác Hồ về thăm Quảng Ninh :

 Cô Tô, phần đất biên ải của Quảng Ninh, một quần đảo nằm giữa trùng khơi sóng gió, được Bác Hồ đến thăm ngày 9/5/1961. Đặt chân lên mặt đất giữa biển cả xa xôi này, Bác đã đến nhiều xóm trên đảo, thăm các đơn vị bộ đội, các cơ sở sản xuất. Bác ân cần thăm hỏi sức khoẻ của các cụ phụ lão, tìm hiểu về đời sống nhân dân và các đơn vị vũ trang bảo vệ đảo. Bác khen ngợi nhân dân trên đảo đoàn kết chặt chẽ, khắc phục khó khăn, thi đua sản xuất, thực hành tiết kiệm, làm ăn vui vẻ, tiến bộ.

Các chiến sĩ trên đảo nhớ mãi lời dạy của Bác: Nơi hiểm yếu không chỉ cần súng lớn mà còn cần phải có lòng “Trung với Đảng, hiếu với dân”.

Sau này , nhân dân và bộ đội trên đảo Cô Tô đề đạt nguyện vọng với Bác cho phép được dựng tượng của Người để lưu giữ mãi hình ảnh Người đến đảo. Đây là bức tượng duy nhất được Người ưng thuận cho phép tạc dựng khi Người còn sống. Hàng ngày ngắm nhìn tượng Bác, đồng bào và chiến sĩ sống trên quần đảo Cô Tô hiểu rằng Bác nhắc nhở mọi người đây là mảnh đất của nước Việt Nam, là tiền đồn của Tổ quốc thân yêu. Tất cả phải cố gắng bảo vệ, giữ gìn và phải phấn đấu vươn lên, mọi mặt đều tiến bộ để xứng đáng với tình cảm của Bác Hồ dành cho dân đảo.

 Lần thứ sáu Bác Hồ về thăm Quảng Ninh :

Ngày 22/1/1962, Bác Hồ về thăm vùng mỏ và vịnh Hạ Long. Đến với nhân dân Quảng Ninh lần thứ sáu này, Bác đưa cả anh hùng vũ trụ Liên Xô Ghec-man - Ti- Tốp cùng đi. Người anh hùng vũ trụ Liên Xô ấy , cũng được Bác Hồ và nhà nước ta tặng danh hiệu anh hùng Việt Nam.

Nhân dân thị xã Hòn Gai họp mít tinh lớn chào đón Bác và hoan nghênh Ghéc – man Ti - Tốp. Bác phát động công nhân và mọi tầng lớp nhân dân phấn đấu trong lao động sản xuất, công tác và học tập giành “Danh hiệu Ti - Tốp” vẻ vang. Bác dặn ai đạt “Danh hiệu Ti Tốp” trong phong trào thi đua này thì báo cho Bác biết, Bác sẽ có quà thưởng gửi về tặng.

Bác cùng Ghéc –man Ti -Tốp đi thăm vịnh Hạ Long. Bác Hồ và Ti - Tốp lại đến vũng Nam Hoa, nơi có doi cát trắng mịn hình trăng lưỡi liềm ấy.

Du ngoạn trên vịnh Hạ Long lần đó, thấy một hòn đảo đá rất đẹp, Bác hỏi một đồng chí lãnh đạo địa phương ngồi cạnh:

- Đảo này đã có tên chưa?
- Thưa Bác đảo mới đánh số trên hải đồ, còn tên riêng thì chưa ai đặt ạ!
- Theo Bác, chú nên thưa với đồng bào ta ở đây, đặt tên cho đảo ấy là đảo “Ti - Tốp”.
Theo ý nguyện của bác, trong một phiên họp, Hội dồng nhân dân tỉnh đã nhất trí đặt tên cho hòn đảo số 47 trên hải đồ Hạ Long là đảo “Ti- Tốp”.

Phong trào thi đua giành “ Danh hiệu Ti Tôp “ sau 9 tháng phấn đấu hầu hết các ngành sản xuất, công tác… đều có những đơn vị, cá nhân đạt được. Ngày 3/11/1962, Bác đã quyết định tặng bằng khen cho các đơn vị và cá nhân lập nhiều thành tích trong đợt thi đua giành “Danh hiệu Ti Tốp” do Người phát động.


Ngày 15/11/1968, Đoàn đại biểu công nhân, cán bộ ngành Than báo công cùng với Bác tại phủ Chủ tịch. Đây là lần cuối cùng trước lúc đi xa, bác Căn dặn: Xây dựng ngành Than trở thành một ngành kinh tế gương mẫu cho các ngành kinh tế khác và tỉnh Quảng Ninh trở thnàh tỉnh giàu đẹp. Lời dạy ân cần ấy, tỉnh Quảng Ninh hôm nay đã và đang phát triển với nhịp độ cao” một ngày bằng mưòi năm” và ngành Than phát triển vượt bậc, vững bước tiến lên trên con đường công nghiệp hoá- hiện đại hoá.

Quảng Ninh - Đất và Người

.
.
.